Τελετή Λήξης στο 59ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

59ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ || 1-11/11/2018

Τελετή Λήξης

Μέσα σε μια ζεστή ατμόσφαιρα έπεσε η αυλαία του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης την Κυριακή 11 Νοεμβρίου 2018, στην κατάμεστη αίθουσα του Ολύμπιον, με την τελετή απονομής των βραβείων της διοργάνωσης.

No 1097155

Αρχικά, τον λόγο πήρε ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Φεστιβάλ Γιώργος Αρβανίτης, ο οποίος καλωσόρισε τους εκπροσώπους της πολιτικής εξουσίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και το κοινό που για πρώτη φορά συμμετείχε στην τελετή λήξης του φεστιβάλ. Ο ίδιος δήλωσε: «Μαζί ζήσαμε δέκα μέρες γεμάτες ταινίες, συζητήσεις, εκδηλώσεις, μαζί δημιουργήσαμε αναμνήσεις. Εκ μέρους όσων εργάστηκαν γι αυτό το φεστιβάλ, το υπέροχο προσωπικό, τους μοναδικούς εθελοντές μας, θέλω να σας ευχαριστήσω όλους. Ένα φεστιβάλ γίνεται πραγματικότητα τη στιγμή που γεμίζει η αίθουσα και ξεκινά η ταινία. Σε εμάς αυτό συνέβη ταυτόχρονα σε οκτώ αίθουσες πριν από δέκα μέρες. Απόψε είμαστε εδώ για να τιμήσουμε τις ταινίες και τους δημιουργούς. Σας ευχαριστώ πολύ, σας εύχομαι μια όμορφη βραδιά και καλώ στη σκηνή τον παρουσιαστή της τελετής, ηθοποιό και σκηνοθέτη Γιώργο Νανούρη».

Παίρνοντας το λόγο, ο Γιώργος Νανούρης καλωσόρισε το κοινό και ευχαρίστησε τους χορηγούς του φεστιβάλ, αναφέροντας πως χωρίς την πολύτιμη αρωγή τους «αυτή η συναρπαστική γιορτή του σινεμά στην οποία όλοι πήραμε μέρος και φέτος, δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει πραγματικότητα». Αμέσως μετά, υποδέχτηκε επί σκηνής τον Αλέξανδρο Μπαλτατζή, Marketing Manager International Premium Brands της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, ο οποίος απένειμε τα Βραβεία Κοινού Fischer, που εκφράζουν τις προτιμήσεις των θεατών του Φεστιβάλ. Ο κ. Μπαλτατζής τόνισε: «Ευχαριστούμε θερμά την ομάδα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης που παρουσιάζει κάθε χρόνο μία διοργάνωση-διαμάντι σε διεθνές επίπεδο και η οποία μας χάρισε άλλη μία μοναδική κινηματογραφική εμπειρία στο πλαίσιο της οποίας 15.400 θεατές ψήφισαν για να αναδείξουν μέσω των Βραβείων Κοινού Fischer τις ταινίες που ξεχώρισαν. Η Fischer, για 12η συνεχή χρονιά με τα Βραβεία Κοινού Fischer στο Φεστιβάλ βοήθησε να αναδείξει το κοινό με την ψήφο του τα ταλέντα του σήμερα που θα μας απασχολήσουν αύριο μέσα από τα άκρως ενδιαφέροντα διαγωνιστικά τμήματα του Φεστιβάλ». 

Το Βραβείο Κοινού Fischer Ελληνικής Ταινίας – Μιχάλης Κακογιάννης, για ταινία του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου (πρεμιέρα) δόθηκε στην ταινία Καταφύγιο ΙΙ: το μονοπάτι του πάγου του Χρήστου Νικολέρη (Ελλάδα), ο οποίος παραλαμβάνοντας το βραβείο δήλωσε συγκινημένος και χαρούμενος, συμπληρώνοντας πως κατ’ αυτό τον τρόπο η ταινία πέτυχε απόλυτα τον σκοπό της, ο οποίος δεν είναι άλλος από το να αγαπηθεί από το κοινό. Στη συνέχεια, το βραβείο κοινού Fischer για ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού απονεμήθηκε στην ταινία Ο ένοχοςτου Γκούσταφ Μέλερ (Δανία), το βραβείο κοινού Fischer για ταινία του τμήματος «Ματιές στα Βαλκάνια» πήγε στην ταινία Πεταλούδες του Τόλγκα Καρατσελίκ (Τουρκία), ενώ τέλος, το βραβείο Κοινού Fischer για ταινία του τμήματος «Ανοιχτοί Ορίζοντες» πήρε η ταινία Η δωδεκάχρονη νύχτα του Άλβαρο Μπρέχνερ (Ισπανία, Αργεντινή, Γαλλία).

Το Φεστιβάλ φιλοξένησε, για ακόμη μια χρονιά, τα βραβεία Νεότητας Φοιτητών Πανεπιστημίων της Θεσσαλονίκης που απονέμονται σε δύο ταινίες του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου (πρεμιέρα). Η κριτική επιτροπή αποτελούνταν φέτος από τους φοιτητές Παναγιώτα Δαμιανίδου, Άγγελο Κάλφα, Συμεών-Ραφαήλ Καραλή, Χαράλαμπο Κοζάρη και Αλεξάνδρα Μολφέτα, ενώ την Επιτροπή Βραβείου Νεότητας επιμελείται η Δρ. Μπέτυ Κακλαμανίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια στην Ιστορία & Θεωρία Κινηματογράφου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εκ μέρους της επιτροπής, η κα Μολφέτα ανέβηκε στη σκηνή για να απονέμει τα δύο βραβεία: το βραβείο Καλύτερης Ταινίας δόθηκε στο φιλμ Η δεξιά τσέπη του ράσου του Γιάννη Β. Λαπατά (Ελλάδα). Σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής πρόκειται για μια «βαθιά συγκινητική ταινία που μέσα από την αγάπη, την απώλεια και τον επαναπροσδιορισμό της ζωής, μας προσφέρει ένα πολύτιμο μάθημα για τη ζωή και τον θάνατο. Με άρτια σκηνοθεσία και φωτογραφία, σκηνικά και κοστούμια που αποδίδουν απόλυτα τον χώρο του μοναστηριού, τον χαρακτήρα του μοναχού και συνδυάζονται άρτια με την όλη ατμόσφαιρα της ταινίας. Πολύ καλός ηχητικός σχεδιασμός και εξαιρετική χρήση της μουσικής που σε συνδυασμό με την εξαιρετική υποκριτική των ηθοποιών δημιουργεί άμεσα το αίσθημα της ταύτισης μαζί τους και εντείνει την συγκίνηση στις απαραίτητες στιγμές». Το βραβείο παρέλαβε ο συγγραφέας του ομότιτλου βιβλίου στο οποίο βασίστηκε η ταινία, Γιάννης Μακριδάκης, ο οποίος ευχαρίστησε τον σκηνοθέτη για την άψογη συνεργασία τους και προέτρεψε όλους τους έλληνες σκηνοθέτες να στραφούν στην ελληνική λογοτεχνία για να αντλήσουν έμπνευση. Αμέσως μετά, απονεμήθηκε και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής Νεότητας στην ταινία Scopophilia, των Ναταλίας Λαμπροπούλου και Ηλέκτρας Αγγελετοπούλου (Ελλάδα) «για την ευρηματικότητα, την πρωτοτυπία και τον μυστηριώδη χαρακτήρα της. Μια πρωτότυπη προσέγγιση της σκηνοθεσίας, που έχει μία σαφή ηδονοβλεπτική ματιά και εξαιρετική χρήση του γρήγορου μοντάζ. Με την πλειονότητα των πλάνων της που γίνονται μέσα από την κάμερα του υπολογιστή, δημιουργείται μία συνεχής αίσθηση αγωνίας και από πλευράς αφήγησης και από πλευράς σκηνοθεσίας», σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής. Οι δύο σκηνοθέτιδες παρέλαβαν με μεγάλη χαρά το βραβείο, ευχαριστώντας παράλληλα τόσο το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης όσο και την Επιτροπή Νεότητας.

Στη συνέχεια, τη σκυτάλη πήραν δύο βραβεία που απονεμήθηκαν για πρώτη φορά φέτος στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Αρχικά, δόθηκε το βραβείο του ελληνικού τμήματος του WIFT (Women in Film & Television) σε ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος ή του Τμήματος Εκτός Συναγωνισμού για την καλύτερη γυναικεία συνεισφορά και παρουσία μπροστά ή πίσω από την κάμερα. Την φετινή κριτική επιτροπή αποτέλεσαν τα εξής μέλη του ΔΣ του WIFT:  Αντουανέττα Αγγελίδη (αντιπρόεδρος), Λένα Ράμμου (γενική γραμματέας) και Πόλυ Τρανίδου (ταμίας), η οποία και ανέβηκε επί σκηνής για να απονείμει το βραβείο στην ταινία Μη με αγγίζειςτης Αντίνα Πιντιλίε (Ρουμανία, Γερμανία, Τσεχία, Βουλγαρία, Γαλλία), «για την τόλμη και το θάρρος με το οποίο απεικόνισε την πρωταγωνίστριά της». Σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής, η ταινία υποσκάπτει τις στερεότυπες θέσεις του έμφυλου βλέμματος και πειραματίζεται με γενναιότητα στην κινηματογραφική γραφή.

Σειρά είχε το επίσης νέο βραβείο Mermaid Award για την καλύτερη ταινία LGBTQI θεματικής του επίσημου προγράμματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Η τριμελής επιτροπή αποτελούνταν από τους Μαρία Κατσικαδάκου (Μαρία Cyber) διευθύντρια του Outview Film Festival (Διεθνούς LGBTQI Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας), Τόμας Αμπελτσχάουζερ (δημοσιογράφος) και Κόσιμο Σαντόρο (ιδρυτής της εταιρείας πωλήσεων The Open Reel). Τον λόγο πήρε αρχικά η κα. Κατσικαδάκου, η οποία δήλωσε: «Είμαστε πολύ περήφανοι που αποτελούμε την κριτική επιτροπή του πρώτου queer βραβείου που απονέμεται ποτέ στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και θέλουμε να ευχαριστήσουμε όλους τους υπεύθυνους για την εξαιρετική επιλογή των ταινιών και για την ενίσχυση της ορατότητας των LGBTQI ζητημάτων σε μια τόσο σημαντική διοργάνωση. Είναι ένα σπουδαίο βήμα αντίστασης στην άνοδο της ακροδεξιάς και του λαϊκισμού στην Ευρώπη και τον κόσμο».

Ακολούθως, ο Τόμας Αμπελτσχάουζερ απένειμε το βραβείο στην ταινία Σόκρατες του Άλεξ Μοράτο (Βραζιλία), τονίζοντας: «Πρόκειται για μια ταινία που φτιάχτηκε από νέους ανθρώπους ηλικίας 16-20 ετών, επί της ουσίας με μηδενικό προϋπολογισμό. Είναι το συγκινητικό πορτρέτο ενός γκέι εφήβου που παλεύει να επιβιώσει και να ανακαλύψει την ταυτότητά του στην σκληρή και ολοένα και πιο ρατσιστική κοινωνία της Βραζιλίας. Η συγκεκριμένη ταινία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, δεδομένης και της πρόσφατης εκλογής ενός φασίστα και ομοφοβικού προέδρου στη χώρα». Παραλαμβάνοντας το βραβείο του, ο σκηνοθέτης Άλεξ Μοράτο ευχαρίστησε το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και το εκλεπτυσμένο κοινό της πόλης το οποίο αγκάλιασε το φιλμ, όλους τους συνεργάτες του, με έμφαση στον παραγωγό του και το καστ της ταινίας, καθώς και τον μέντορά του, τον σκηνοθέτη Ραμίν Μπαχρανί, που επιμελήθηκε επίσης την παραγωγή. «Όλοι μου έλεγαν πως θα ήταν αδύνατον να γυρίσω μια τέτοια ταινία, με αυτή τη θεματική, με μόλις 20.000 δολάρια, αλλά αυτό το βραβείο, σε αυτό το φεστιβάλ, αποτελεί απόδειξη ότι μια ταινία μπορεί πάντα να βρει τον δρόμο της προς το κοινό», δήλωσε μεταξύ άλλων ο δημιουργός.

Στη συνέχεια, απονεμήθηκε το βραβείο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου για την καλύτερη ελληνική ταινία του 59ου Φεστιβάλ, το οποίο απένειμε στη σκηνή του Ολύμπιον ο Γιώργος Παπαδημητρίου, μέλος της ΠΕΚΚ στην ταινία Ακίνητο ποτάμι του Άγγελου Φραντζή (Ελλάδα, Γαλλία, Λετονία). Το σκεπτικό της ΠΕΚΚ ανέφερε πως πρόκειται για μια ταινία που «χάρη στην σκηνοθετική και εικαστική της αρτιότητα, δημιουργεί ένα αυθύπαρκτο σύμπαν, εντός του οποίου ο σκηνοθέτης αξιοποιεί στο έπακρο τις διάσπαρτες αντιθέσεις σκιάς και φωτός, ορθολογισμού και μεταφυσικής, φύλων και τρόπων ζωής. Έτσι, σχολιάζει την κρίση του καιρού μας μέσα από την σύγκρουση Δύσης και Ανατολής, με αποκορύφωμα την μετατροπή του καλού στο αντίθετό του». Ο κ. Φραντζής παρέλαβε το βραβείο, ευχαριστώντας θερμά την ΠΕΚΚ τόσο για τη βράβευση όσο και για το σκεπτικό πίσω από αυτήν, δηλώνοντας παράλληλα, μεταξύ άλλων, πως η ταινία του αποτέλεσε ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα, τόσο ως σύλληψη όσο και ως εκτέλεση. Τέλος ευχαρίστησε τους παραγωγούς του, μεταξύ άλλων τους Κωνσταντίνο Κοντοβράκη και Γιώργο Καρναβά, όλους τους συντελεστές και ειδικότερα το πρωταγωνιστικό δίδυμο Ανδρέα Κωνσταντίνου και Κάτια Γκουλιώνη.

Ακολούθως, δόθηκαν τα βραβεία FIPRESCI της Διεθνούς Ομοσπονδίας των Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI), η κριτική επιτροπή της οποίας αποτελούνταν από τους Άνττι Σελκοκάρι (Φινλανδία, πρόεδρος), Ριτς Κλάιν (Ηνωμένο Βασίλειο) και Νίκο Αλέτρα (Νίκο Αρτινό) (Ελλάδα).Ο Άνττι Σελκοκάρι απένειμε αρχικά το βραβείο για το Διαγωνιστικό Τμήμα του φεστιβάλ στην ταινία Σοφία της Μεριέμ Μπενμπαρέκ (Γαλλία, Κατάρ) «για τον τρόπο με τον οποίο διαλύει τα δεσμά προκαταλήψεων και συντηρητισμού. Οι άνθρωποι και οι ζωές τους σπάνια είναι αυτό που φαίνονται», τόνισε, αναλύοντας το σκεπτικό της επιτροπής. Το βραβείο FIPRESCI για ελληνική ταινία του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου 2018 (πρεμιέρα) δόθηκε από τον Νίκο Αλέτρα (Νίκο Αρτινό) στην ταινία Παύση της Τώνιας Μισιαλή (Κύπρος, Ελλάδα), «μια ταινία που δείχνει μια γυναίκα η οποία βιώνει μια κατάσταση γεμάτη προκλήσεις, όπου η φαντασία είναι ιδιαίτερα αναγκαία», σύμφωνα με το σκεπτικό. Η Τώνια Μισιαλή παρέλαβε το βραβείο της και ευχαρίστησε θερμά την επιτροπή, το Φεστιβάλ και το κοινό του.

Στη συνέχεια, η ΕΡΤ απένειμε φέτος δύο βραβεία. Το πρώτο που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ πήγε στην ελληνική ταινία που κέρδισε το βραβείο κοινού Fischer: το φιλμ Καταφύγιο ΙΙ: Το μονοπάτι του πάγουτου Χρήστου Νικολέρη (Ελλάδα). Το δεύτερο βραβείο της ΕΡΤ, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 2.000 ευρώ, απονεμήθηκε στην ελληνική ταινία που κέρδισε το βραβείο της επιτροπής Fipresci, δηλαδή το φιλμ Παύσητης Τώνιας Μισιαλή (Κύπρος, Ελλάδα). Την ΕΡΤ εκπροσώπησε επί σκηνής ο Γενικός Διευθυντής της ΕΡΤ3 Αλέξανδρος Κάντερ-Μπαξ, ο οποίος δήλωσε, μεταξύ άλλων, πως η ΕΡΤ γενικότερα, και η ΕΡΤ3 ειδικότερα, βρίσκονται πάντα στο πλευρό των ελλήνων δημιουργών, εκφράζοντας παράλληλα την πεποίθηση του πως το επερχόμενο επετειακό φεστιβάλ που θα γιορτάσει τα 60 του χρόνια, θα αποτελέσει σημείο αναφοράς στην ιστορία του θεσμού. Και οι δυο σκηνοθέτες, παρέλαβαν τα βραβεία τους ευχαριστώντας το φεστιβάλ.

Αμέσως μετά, τη σκυτάλη πήραν τα βραβεία του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, η κριτική επιτροπή του οποίου αποτελούνταν φέτος από τον Διευθυντή Ανάπτυξης και Παραγωγής Πάνο Θωμαϊδη, τον Διευθυντή Προώθησης Κωνσταντίνο Αϊβαλιώτη και τη Διευθύντρια του Hellenic Film Commission Βένια Βέργου. Η ίδια και ο Γενικός Διευθυντής του ΕΚΚ Βασίλης Κοσμόπουλος ανέβηκαν επί σκηνής για να παραδώσουν δύο βραβεία. Ο κ. Κοσμόπουλος αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην πολύ καλή συνεργασία που έχει το ΕΚΚ με το Φεστιβάλ κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου. Το πρώτο βραβείο του ΕΚΚ, αξίας 5.000 ευρώ, που δίνεται σε ταινία πρωτοεμφανιζόμενου έλληνα σκηνοθέτη/πρωτοεμφανιζόμενης ελληνίδας σκηνοθέτιδας, που κάνει πρεμιέρα στο επίσημο πρόγραμμα του φεστιβάλ, απονεμήθηκε στον Στηβ Κρικρή για την ταινία του The Waiter (Ελλάδα), «έναν δημιουργό στην ταινία του οποίου αναγνωρίσαμε έναν ολοκληρωμένο κόσμο με αφηγηματική οικονομία, δομημένη οπτική αφήγηση και συντεταγμένες ερμηνείες», σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής. Επίσης, το βραβείο αξίας 1.500 ευρώ Best Location Award, το οποίο δίνεται από τη Διεύθυνση Hellenic Film Commissionτου ΕΚΚ σε location managers (ή σκηνοθέτες, σε περίπτωση που δεν υπάρχει location manager) ταινίας πρωτοεμφανιζόμενου έλληνα σκηνοθέτη/πρωτοεμφανιζόμενης ελληνίδας σκηνοθέτιδας που κάνει πρεμιέρα στο επίσημο πρόγραμμα, απονεμήθηκε στον location manager Δημήτρη Χαλκιαδάκη, και πάλι για την ταινία TheWaiter του Στηβ Κρικρή (Ελλάδα). Σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής: «Απονέμουμε το Βραβείο BestLocation στον location manager ο οποίος έδωσε τη δυνατότητα στον σκηνοθέτη να δημιουργήσει ένα ομοιογενές περιβάλλον που υπηρετεί τις ανάγκες της μυθοπλασίας με τις εξαιρετικές προτάσεις και επιλογές του, τόσο στον αστικό χώρο όσο και στο φυσικό περιβάλλον». Ο Στηβ Κρικρής παρέλαβε τα βραβεία και ευχαρίστησε από καρδιάς την ΕΡΤ, το ΕΚΚ, την ελληνική εταιρία post production 2|35, τον Δημήτρη Χαλκιαδάκη για την εξαίρετη δουλειά του, καθώς και όλους όσοι τον στήριξαν σε αυτό το δύσκολο ταξίδι της δημιουργίας του φιλμ.

Σειρά είχε το βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» που απονέμει κάθε χρόνο ο τηλεοπτικός σταθμός της Βουλής των Ελλήνων (Βουλή Τηλεόραση) σε μια ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού του Φεστιβάλ. Η φετινή κριτική επιτροπή, αποτελούμενη από τους​ Άρη Φατούρο (σύμβουλο προγράμματος), Κώστα Δήμο (υπεύθυνο προγράμματος) και Βασίλη Δούβλη (σκηνοθέτη), απένειμε το βραβείο στην ταινία Διαβολόψαρο του Πουτσιπόνγκ Αρουνπένγκ (Ταϊλάνδη, Γαλλία, Κίνα). Στη σκηνή του Ολύμπιον ανέβηκε ο A’ Αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Αναστάσιος Κουράκης, ο οποίος τόνισε ότι η συγκεκριμένη ταινία φέρνει στο προσκήνιο ένα τεράστιο ανθρωπιστικό ζήτημα, αυτό της συνεχιζόμενης γενοκτονίας των Ροχίνγκια. «Οι Ροχίνγκια είναι μια μουσουλμανική μειονότητα χωρίς πατρίδα, η οποία θεωρείται από τον ΟΗΕ ως ένας από τους περισσότερο διωκόμενους λαούς στον κόσμο, καθώς έχει στερηθεί ένα από τα πιο βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, την ιθαγένεια. Ζουν εδώ και αιώνες στην Μιανμάρ, σε αυτήν την κατά πλειοψηφία βουδιστική χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας. Σήμερα αριθμούν περίπου 1,3 εκατομμύρια και η δικτατορία της Μιανμάρ, από το 1982, τους έχει στερήσει την ιθαγένεια, γεγονός που τους έχει καταστήσει απάτριδες, ενώ δεν επιτρέπεται να φύγουν χωρίς άδεια από την κυβέρνηση. Λόγω της συνεχιζόμενης βίας και δίωξης, εκατοντάδες χιλιάδες Ροχίνγκια έχουν καταφύγει σε γειτονικές χώρες, με κυριότερο προορισμό το Μπαγκλαντές», ανέφερε σχετικά.

Σειρά πήρε το βραβείο Virtual Reality, για το Διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ με ταινίες Εικονικής Πραγματικότητας, το οποίο συνοδεύεται από το χρηματικό ποσό των 3.000 ευρώ, χορηγία του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Φέτος η κριτική επιτροπή, η οποία αποτελούνταν από τους Φραντσέσκα Φίνι (σκηνοθέτιδα, καλλιτέχνιδα), Μπόιντ φαν Χούι (κριτικός κινηματογράφου και επιμελητής προγράμματος στοLuxembourg City Film Festival) και Άγγελο Φραντζή (σκηνοθέτης), απένειμε το βραβείο στην ταινία Ουλή των Νίκο Κασαβέκια και Μαρτίν Αλέ (Γαλλία, ΗΠΑ). Την απονομή έκαναν στη σκηνή του Ολύμπιον οι κύριοι φαν Χούι και Φραντζής οι οποίοι σημείωσαν ότι ξεχώρισαν την ταινία «για την παιγνιώδη σκηνοθεσία, την πανκ αισθητική και μια προσέγγιση στην εικονική πραγματικότητα η οποία δημιουργεί την αίσθηση της απόλυτης φυσικότητας και αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες του μέσου».

Η τελετή λήξης του 59ου ΦΚΘ συνεχίστηκε με τα βραβεία της Διεθνούς Επιτροπής για το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του φετινού φεστιβάλ, η οποία φέτος αποτελούνταν από τους Σάντρα ντεν Χάμερ (διευθύντρια του EYEFilmmuseum, Ολλανδία), Ράντου Ζούντε (σκηνοθέτης, Ρουμανία), Φατεμέ Μοταμέντ-Αριά (ηθοποιός, Ιράν), Αλφόνσο ντε Βιλαγιόνγκα (συνθέτης, Ισπανία) και Συραγώ Τσιάρα (διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, Ελλάδα).

Το Βραβείο Καλύτερης ταινίας Χρυσός Αλέξανδρος – Θόδωρος Αγγελόπουλος, το οποίο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 8.000 ευρώ, απονεμήθηκε στην ταινία Ρέι και Λιζ του Ρίτσαρντ Μπίλινγχαμ (Ηνωμένο Βασίλειο). Για την απονομή του βραβείου το οποίο ανακοίνωσε η Σάντρα ντεν Χάμερ, ο παρουσιαστής Γιώργος Νανούρης κάλεσε στη σκηνή του Ολύμπιον την υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού Μυρσίνη Ζορμπά, η οποία συνεχάρη όλους τους συμμετέχοντες και τους βραβευθέντες, καθώς και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου για την άψογη διοργάνωση. «Δεν πρέπει να λησμονούμε πως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης δεν εξαντλεί τη δυναμική του σε αυτή τη δεκαήμερη γιορτή, αλλά αποτελεί μια σχέση διαρκείας, μια σχέση που παράγει τα αποτελέσματά της ολόκληρο τον χρόνο, μέσα από δράσεις, εκδηλώσεις και events που αφορούν ολόκληρη την πόλη», δήλωσε μεταξύ άλλων η υπουργός προσθέτοντας πως περιμένουμε από τους δημιουργούς τα μηνύματα που έχουν να μας φέρουν με τις ταινίες τους για το σφυγμό της ζωής που εμείς ενδέχεται να αγνοούμε.

Το Ειδικό βραβείο Κριτικής Επιτροπής – Αργυρός Αλέξανδρος, όπως ανακοινώθηκε από τον Αλφόνσο ντε Βιλαγιόνγκα, δόθηκε στην ταινία Όλα καλά της Εύα Τρόμπις (Γερμανία), ενώ το Ειδικό βραβείο Κριτικής Επιτροπής για Καλύτερη Σκηνοθεσία – Χάλκινος Αλέξανδρος απονεμήθηκε στον σκηνοθέτη Πουτσιπόνγκ Αρουνπένγκ, για την ταινία Διαβολόψαρο (Ταϊλάνδη, Γαλλία, Κίνα) και ανακοινώθηκε από τον Ράντου Ζούντε. Οι δυο σκηνοθέτες έστειλαν βιντεοσκοπημένα μηνύματα, στα οποία ευχαρίστησαν θερμά την κριτική επιτροπή, το φεστιβάλ και το κοινό του για τις τιμητικές διακρίσεις που έλαβαν.

Το βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας, το οποίο ανακοινώθηκε από την Συραγώ Τσιάρα απέσπασε ο δανός ηθοποιός Γιάκομπ Σιντεργκρέν, για την ερμηνεία του στην ταινία Ο ένοχος του Γκούσταφ Μέλερ (Δανία), ενώ το βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας δόθηκε εξ ημισείας στην Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, για την ερμηνεία της στην ταινία Η δουλειά της του Νίκου Labôt (Ελλάδα, Γαλλία, Σερβία) και στην Ένε Σουάρτς, για την ερμηνεία της στην ταινίαΌλα καλά της Εύα Τρόμπις (Γερμανία). Πριν από την απονομή του βραβείου γυναικείας ερμηνείας από τη Σιμίν Μοταμέντ, ο παρουσιαστής της βραδιάς κάλεσε επί σκηνής την υφυπουργό Εσωτερικών – Τομέας Μακεδονίας-Θράκης Κατερίνα Νοτοπούλου, η οποία εξέφρασε τον θαυμασμό της για το επίπεδο του Φεστιβάλ και έδωσε συγχαρητήρια σε όλους τους εμπλεκόμενους στη φετινή διοργάνωση. «Απόψε μπορεί να πραγματοποιείται η τελετή λήξης του 59ου Φεστιβάλ, αλλά από αύριο κιόλας βρισκόμαστε στην αρχή της πορείας για το επετειακό 60οΦεστιβάλ», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ακολούθως, η ελληνίδα ηθοποιός Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου δήλωσε αρχικά πως ευχαριστεί την κριτική επιτροπή για το γεγονός ότι έκανε τη μητέρα της πολύ ευτυχισμένη, ενώ επίσης ανέφερε πως το συγκεκριμένο βραβείο έχει ιδιαίτερη σημασία για την ίδια, καθώς κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη και το φεστιβάλ κατέχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά της. «Τέλος, θα ήθελα να αφιερώσω αυτό το βραβείο σε όλες τις γυναίκες που νιώθουν “αόρατες”, ακριβώς όπως η ηρωίδα την οποία ενσάρκωσα», δήλωσε, ολοκληρώνοντας τον ευχαριστήριο λόγο της.

Το βραβείο Καλλιτεχνικής Επίτευξης απονεμήθηκε στη φωτογραφία του Ναβαροφάατ Ρουνγκφιμπουνσοφίτ, για την ταινία Διαβολόψαρο του Πουτσιπόνγκ Αρουνπένγκ (Ταϊλάνδη, Γαλλία, Κίνα).

Η επιτροπή απένειμε και δυο ειδικές μνείες. Η πρώτη Ειδική Μνεία απονεμήθηκε από τον Ράντου Ζούντε στην ταινία Σόκρατες του Άλεξ Μοράτο (Βραζιλία), «για την θαρραλέα και γενναιόδωρη δουλειά του σε ό,τι αφορά στην τοπική κοινότητα». Παραλαμβάνοντας τη μνεία ο Μοράτο ευχαρίστησε για μία ακόμη φορά το κοινό του Φεστιβάλ για τον τρόπο με τον οποίο αγκάλιασε την ταινία του. Η δεύτερη ειδική μνεία, την οποία ανακοίνωσε η Συραγώ Τσιάρα, δόθηκε στην ταινία Φυγαδεύοντας τον Χέντριξ  του Μάριου Πιπερίδη, (Κύπρος, Γερμανία, Ελλάδα) «για τη χιουμοριστική του προσέγγιση σε μια περίπλοκη πολιτική κατάσταση». Για την απονομή ανέβηκε στη σκηνή ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σωκράτης Φάμελλος, ο οποίος συνεχάρη όλους όσοι βοήθησαν το Φεστιβάλ να είναι τόσο επιτυχημένο, ενώ υπογράμμισε παράλληλα πως όλοι οι αρμόδιοι φορείς θα βάλουν τα δυνατά τους ώστε η επερχόμενη επετειακή διοργάνωση του 60ου Φεστιβάλ να στεφθεί με ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία. Παραλαμβάνοντας τη μνεία, ο Μάριος Πιπερίδης ευχαρίστησε θερμά το κοινό και την Κριτική Επιτροπή του Φεστιβάλ.

Μετά την απονομή των βραβείων, προβλήθηκε η ταινία Κορίτσι του βέλγου σκηνοθέτη Λούκας Ντοντ, που θα κυκλοφορήσει στις αίθουσες από την Seven Films. Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που έστειλε στο φεστιβάλ, ο Ντοντ ανέφερε πως είναι μεγάλη του χαρά και συγκίνηση να γνωρίζει πως το κοινό της Θεσσαλονίκης θα παρακολουθήσει την ταινία του, η οποία υπήρξε αποτέλεσμα μιας επίπονης και εργώδους διαδικασίας, η οποία διήρκεσε πέντε ολόκληρα χρόνια.

«Το ελληνικό queer σινεμά: μια προφορική ιστορία» στο 59ο ΦΚΘ

59ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ || 1-11/11/2018

 

Συζήτηση «Το ελληνικό queer σινεμά: μια προφορική ιστορία»

 

Το μεγάλο αφιέρωμα του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στο ελληνικό queer σινεμά, έδωσε την αφορμή για μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τίτλο «Το ελληνικό queer σινεμά: μια προφορική ιστορία», που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 8 Νοεμβρίου 2018, στην Αποθήκη Γ’ στο λιμάνι.

 

Στη συζήτηση συμμετείχαν οι σκηνοθέτες Ίρις Ζαχμανίδη, Τάκης Σπετσιώτης, Κωνσταντίνος Γιάνναρης, Πάνος Χ. Κούτρας, Άγγελος Φραντζής, Παναγιώτης Ευαγγελίδης, Χάρης Παπαδόπουλος και Κυριάκος Χατζημιχαηλίδης, ταινίες των οποίων προβάλλονται στο αφιέρωμα του Φεστιβάλ.

 

Την συζήτηση χαιρέτισε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης, λέγοντας ότι για πρώτη φορά ένας επίσημος δημόσιος φορέας αποφασίζει να ασχοληθεί με το ελληνικό queer σινεμά, παρουσιάζοντας συνολικά 38 μικρού και μεγάλου μήκους ταινίες. Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο Κωνσταντίνος Κυριακός, Αν. Καθηγητής της Ιστορίας του Θεάτρου και του Ελληνικού Κινηματογράφου (Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πατρών), τον οποίο ο κ. Ανδρεαδάκης ευχαρίστησε θερμά, όπως και όλους όσοι εργάστηκαν για την πραγματοποίηση του αφιερώματος. «Κάποιοι σκηνοθέτες του αφιερώματος δεν βρίσκονται δυστυχώς στη ζωή, αλλά θα είναι πάντοτε στην καρδιά και το μυαλό μας», συμπλήρωσε ο κ. Ανδρεαδάκης, υπογραμμίζοντας επίσης ότι οι ταινίες του Αλέξη Μπίστικα δεν στάθηκε δυνατό τελικά να συμπεριληφθούν στο αφιέρωμα για λόγους παραχώρησης δικαιωμάτων.

Το λόγο πήρε έπειτα ο συντονιστής της συζήτησης και υπεύθυνος προγράμματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Γιώργος Κρασσακόπουλος, ο οποίος καλωσόρισε τους συμμετέχοντες και δήλωσε: «Η ιδέα γι’ αυτή τη συνάντηση ήταν να αφηγηθούμε μια ιστορία γύρω από το ελληνικό queer σινεμά από ανθρώπους που το έχτισαν».

Στο ξεκίνημα της κουβέντας, ο Κωνσταντίνος Κυριακός επιχείρησε μια μικρή ιστορική αναδρομή στο ελληνικό queer σινεμά, συνδέοντάς την με πρακτικά ζητήματα του αφιερώματος, όπως την επιλογή των ταινιών και τη θεματολογία τους. Ο ίδιος αναφέρθηκε στο μεγάλο αίσθημα ευθύνης που ένιωσε ως επιμελητής του αφιερώματος, αφού προσπάθησε να δει τον όρο «queer» όχι απλά αποτυπωμένο σε ταινίες που αφορούν στην ομοφυλοφιλική θεματολογία, αλλά και σε όσες εμπεριέχουν μια συγκεκριμένη πολιτική τοποθέτηση και μια γενικότερη αισθητική προσέγγιση που δεν αφορά αναγκαστικά άμεσα το ομοφυλοφιλικό πεδίο. Ο κ. Κυριακός αναφέρθηκε στον Νίκο Κούνδουρο και το φιλμ του Vortex ή Το πρόσωπο της Μέδουσας, μια σχετικά αγνοημένη ταινία όπως χαρακτήρισε, αλλά και τον Ορέστη του Βασίλη Φωτόπουλου, ενώ έπειτα σημείωσε ότι στην πρώιμη μεταδικτατορική περίοδο στην Ελλάδα κύριο μέλημα των δημιουργών ήταν πώς να συνδυάσουν την σεξουαλική με την πολιτική τους ταυτότητα. Τότε υπήρχαν ταινίες που επεξεργάστηκαν δύσκολα πολιτικά θέματα ή ταινίες που συνάντησαν πολλές δυσκολίες στη διανομή τους και τελικά παίχτηκαν μόνο σε Φεστιβάλ. Όπως δήλωσε ο ίδιος «πρόκειται για ταινίες αισθαντικές, που επαναπροσδιορίζουν τη σχέση του φύλου, με το φύλο τελικά να έρχεται στο προσκήνιο». Έπειτα, ο κ. Κυριακός μίλησε για την περίοδο της δεκαετίας του 1980 «με ταινίες που μας εισάγουν σε καιρούς πιο αποκαλυπτικούς, με ό,τι θετικό και αρνητικό μπορεί να περιέχει αυτός ο όρος». Αφού ανέφερε παραδείγματα όπως τον Άγγελο του Γιώργου Κατακουζηνού, συνέχισε με μια νέα σειρά queer ταινιών που όπως είπε «επανεξετάζουν το θέμα της γενεαλογίας, συνδυάζοντας την ιστορία με τον αστισμό ή την ελληνική επαρχία». Όσο για την έκρηξη του λεγόμενου νέου queer ελληνικού σινεμά, ο ίδιος είπε ότι η θεματολογία των ταινιών πλέον αποκτά μεγαλύτερο εύρος είτε επειδή οι σκηνοθέτες τοποθετούνται διαφορετικά είτε επειδή οι ταινίες κερδίζουν περισσότερα βραβεία και κύρος σε φεστιβάλ. Όπως σημείωσε ο ίδιος, στον 21ο αιώνα η θεματολογία διευρύνεται ακόμη περισσότερο με ζητήματα που αφορούν τη μετανάστευση, τη θρησκεία και την εθνική ταυτότητα. «Αυτό που προσπαθήσαμε με αυτό το αφιέρωμα είναι να μην εστιάσουμε μονάχα στην αισθητική, αλλά να φτιάξουμε και μια γενεαλογία στην οποία θα υπάρχει αντιπροσωπευτικότητα, έτσι ώστε οι δημιουργοί να μην νιώσουν τελικά προδομένοι», κατέληξε.

Στη συνέχεια ο λόγος δόθηκε στην σκηνοθέτιδα Ίριδα Ζαχμανίδη, η οποία σημείωσε ότι τόσο εκείνη όσο και πολλοί άλλοι δημιουργοί, εμπνεύστηκαν αρχικά από τους καθηγητές της σχολής Σταυράκου όπου φοιτούσαν, σε μια προσπάθεια να κάνουν φιλμ λιγότερο συμβατικά και πιο πρωτοποριακά τη δεκαετία του ‘70. Η σπουδαστική της ταινία Το Γελεκάκι που προβάλλεται στο αφιέρωμα, γυρίστηκε το 1976 σε φιλμ 35 χιλιοστών και προβλήθηκε στο ΦΚΘ την ίδια χρονιά. «Εκείνη την περίοδο, τρεις από εμάς εκπροσωπούσαν αυτή τη γενιά κινηματογραφιστών: εγώ, ο Τάκης Σπετσιώτης και ο Λεωνίδας Παπαδάκης. Η εποχή που ζούσαμε ήταν αρκετά έντονη. Από τη μία είχαμε τον απόηχο του γαλλικού Μάη του 1968, ενώ από την άλλη τα μεγάλα κινήματα της Αμερικής με τα παιδιά των λουλουδιών. Στην Ελλάδα είχαμε το Πολυτεχνείο. Ήταν μια περίοδος γενικότερης διεκδίκησης της ελευθερίας που μας έδινε την ώθηση να πραγματευτούμε νέα θέματα. Το περίφημο μπαρ της Ράτκας επίσης μας διαμόρφωσε. Εκεί βρισκόμασταν όλοι και συζητούσαμε για ώρες», υπογράμμισε η σκηνοθέτιδα. Η ίδια στάθηκε σε ορισμένους ανθρώπους τους οποίους χαρακτήρισε ως αληθινούς πυλώνες του queer κινήματος στην Ελλάδα: τον Ανδρέα Βελισσαρόπουλο (ιδρυτή του Απελευθερωτικού Κινήματος Ομοφυλοφίλων Ελλάδας, εν συντομία ΑΚΟΕ) και την Μπέτυ Βακαλίδου, μια από τις τραβεστί της εποχής που διεκδικούσε κάρτα εκδιδόμενου, τη μοναδική επαγγελματική διέξοδο για αυτά τα άτομα τότε.

Με τη σειρά του, ο Τάκης Σπετσιώτης που συμμετέχει στο αφιέρωμα με τις ταινίες του Η Λίζα και η άλλη (1976), Καλλονή (1977), Στην αναπαυτική μεριά (1981) και Μετέωρο και σκιά (1985), υπογράμμισε ότι στα μέσα της δεκαετίας του ‘70, όταν ξεκίνησε και η δική του κινηματογραφική καριέρα με μικρά σπουδαστικά φιλμ, η λέξη «queer» ήταν παντελώς άγνωστη. Ο ίδιος χρειάστηκε να περιμένει πάνω από τριάντα χρόνια για να δει τελικά τα έργα του να αναλύονται ακαδημαϊκά, όπως είπε. Και πρόσθεσε: «Ανδρωθήκαμε μέσα στη δικτατορία προσπαθώντας να διεκδικήσουμε ελευθερίες. Το σεξ και η πολιτική ήταν αναγκαστικά τα θέματά μας. Για εμένα η λέξη queer είναι μια μαγική λέξη, καθώς τον όρο αυτό περιβάλλει ένα σκοτάδι». Ο κ. Σπετσιώτης τόνισε επίσης ότι το συγκεκριμένο αφιέρωμα είναι μια ιδιαίτερα τολμηρή προσπάθεια, διότι αφενός εστιάζει σε πολλά μικρού μήκους φιλμ τα οποία αποτελούν ένα γενικότερα αγνοημένο είδος, ενώ επιπλέον προβάλλει μια αθέατη όψη της ελληνικής κοινωνίας με προβλήματα που την απασχολούν σοβαρά, είτε το ομολογεί είτε όχι. Ο ίδιος δήλωσε επίσης ιδιαίτερα χαρούμενος που το αφιέρωμα έχει μεγάλη προσέλευση και επιτυχία.

Τη σκυτάλη πήρε ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης, οι ταινίες του οποίου Τρώες (1990), Caught Looking (1991), North of Vortex (1991) και Μια θέση στον ήλιο (1994) προβάλλονται στο αφιέρωμα. Ο ίδιος αναφέρθηκε στην έννοια queer που, όπως είπε, ξεκίνησε σαν μια βρισιά και έφτασε να αποτυπώνει μια συνειδητή επιλογή του να προσπαθεί κάποιος να διαχωρίσει τη δική του θέση και σεξουαλικότητα μέσα στην ίδια την κοινότητα των ομοφυλοφίλων. «Οι παλιοί γκέι για εμάς φάνταζαν άκρως συντηρητικοί και μπουρζουά. Παρόλα αυτά υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα με το queer κίνημα: η μεγάλη πρόοδος στα δικαιώματα και τη διαφορετικότητα έγινε τελικά μέσα από μια πολύ συντηρητική επιλογή της γκέι κοινότητας να προωθήσει ζητήματα συμβίωσης και γάμου μεταξύ ομοφυλοφίλων, εν μέσω μιας εποχής όπου όλοι γύρω μας πέθαιναν από AIDS. Αυτοί κατάφεραν και άλλαξαν τελικά την πολιτική ατζέντα. Το πιο συντηρητικό κομμάτι του γκέι κινήματος άλλαξε ριζικά και παγκόσμια την αντιμετώπιση των γκέι», υποστήριξε. Μιλώντας για το έργο του, ο ίδιος είπε, μεταξύ άλλων, ότι η θεματολογία των ταινιών του διευρύνθηκε μεταγενέστερα προς το μεταναστευτικό ζήτημα. Κάπως έτσι συνδέεται εννοιολογικά το σώμα του ανθρώπου που εκδίδεται με την πολιτική της μετανάστευσης σε μια χώρα που λειτουργεί ως «κυματοθραύστης», διευκρίνισε σχετικά.

Από την πλευρά του, ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Παναγιώτης Ευαγγελίδης, η ταινία του οποίου Δίπτυχο-Η αγάπη που δεν λέει τ’ όνομά της (2011) προβάλλεται στο αφιέρωμα, επισήμανε: «Βρίσκομαι για πρώτη φορά σε έναν επίσημο θεσμό που μου δίνει το βήμα να μιλήσω γι’ αυτά τα θέματα. Όσον αφορά τις ταινίες μου, εμένα πάντοτε με ενδιέφεραν οι άλλοι άνθρωποι. Πρωτίστως οι όμοιοί μου, αλλά και οι υπόλοιποι. Με πίκραινε που την ιστορία ορισμένων ανθρώπων δεν την μάθαινε κανείς. Ήθελα λοιπόν να τις μοιραστώ αυτές τις ιστορίες, πρώτα με όσους είναι ίδιοι με εμένα και μετά με όλους τους άλλους. Και ταυτόχρονα, μέσα από αυτούς να δείξω και τη δική μου ιστορία».

Από την άλλη, ο σκηνοθέτης Πάνος Χ. Κούτρας (Η επίθεση του γιγαντιαίου μουσακά, 1999 και Στρέλλα, 2009) στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο που έπαιξε η νόσος του AIDS στην απόκτηση δικαιωμάτων στην queer κοινότητα. Ο ίδιος δήλωσε ότι ο όρος «queer» είχε πάντοτε μια πολιτική διάσταση, αλλά ουσιαστικά οι θάνατοι ανθρώπων από τον ιό οδήγησαν σε δράσεις που έθεσαν τις βάσεις για την αναγνώριση του δικαιώματος στη διαφορετικότητα. «Το queer είναι σημαντικό για εμένα γιατί είναι η οριοθέτηση μιας κουλτούρας που εκτείνεται από τον Όσκαρ Ουάιλντ έως τον Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Όλο αυτό που γίνεται τώρα είναι πολύ σημαντικό και για τους νέους ανθρώπους που μεγαλώνουν αυτή τη στιγμή. Χάρη σε αυτά τα έργα και τα αφιερώματα μπορούν να απευθυνθούν σε μια στοιχειοθετημένη κουλτούρα. Εμείς, από την άλλη, μεγαλώναμε διαφορετικά, καθώς έπρεπε να διεκδικήσουμε την δική μας ιστορία, κάτι που ενίοτε μας έκανε επιθετικούς. Στον queer κινηματογράφο υπάρχει μια γενικότερη διάθεση διεκδίκησης ιδεών με επιθετικό τρόπο. Όλοι όμως όσοι συμμετέχουμε σε αυτό το αφιέρωμα συνδεόμαστε πολύ έντονα μεταξύ μας, αν και σε διαφορετικές χρονικές στιγμές ο καθένας με τον άλλο», συμπλήρωσε.

Με τη σειρά του, ο Άγγελος Φραντζής τόνισε τη σημαντικότητα του αφιερώματος στο ελληνικό queer σινεμά και αναφέρθηκε κυρίως στην κινηματογραφική φόρμα των queer ταινιών. Ο ίδιος υπογράμμισε επίσης τον τρόπο με τον οποίο η φόρμα δημιουργεί έναν queer χαρακτήρα ανεξάρτητα αλλά και σε σχέση με το περιεχόμενο μιας ταινίας. Είπε επίσης ότι η ταινία του Μέσα στο δάσος (2010) θίγει το θέμα της αμφισεξουαλικής ταυτότητας και τόνισε ότι θεωρεί πολύ ενδιαφέρον να καταφέρνει τελικά η φόρμα να δυναμιτίζει το περιεχόμενο ωθώντας ένα φιλμ στα όρια αυτού που ορίζουμε ως σινεμά. «Πάντως ας είμαστε ειλικρινείς: αυτή τη στιγμή μια queer ταινία θεωρείται πια πλεονέκτημα και όχι μειονέκτημα σε ένα Φεστιβάλ», ολοκλήρωσε.

Στη συνέχεια, ο σκηνοθέτης Κυριάκος Χατζημιχαηλίδης επισήμανε ότι, βλέποντας το φιλμ του Οι άνδρες δεν κλαίνε (2001) να προβάλλεται στο αφιέρωμα, είναι ίσως η πρώτη φορά που αισθάνεται ότι έχει κάνει μια queer ταινία. Ο ίδιος επίσης στάθηκε στην επιρροή του περίφημου μπαρ της Ράτκας καθώς και στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα που επέδρασε στους σκηνοθέτες της εποχής. Ενώ περνούσαν τις ώρες τους στην πλατεία Κολωνακίου, όπως είπε, έβλεπαν να περνούν από μπροστά τους χαρακτηριστικές queer φιγούρες, όπως η διάσημη τραβεστί Μαρία Κάλλας, κι αυτές οι εικόνες συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας συγκεκριμένης άποψης και αισθητικής. «Οι επιρροές που είχε ο καθένας στην κοινωνική του διάσταση διαμόρφωσαν και το κινηματογραφικό του ύφος, ενώ στο υπόβαθρο άρχιζαν να συμβαίνουν τραγικά πράγματα: οι φίλοι μας να ασχημαίνουν, να νοσηλεύονται και να πεθαίνουν από AIDS. Τελικά, φτάνεις να αναρωτιέσαι τι είναι αυτό που σε ωθεί να γυρίσεις μια queer ταινία. Εμένα με κινητοποίησε εκείνη η στιγμή της αγωνίας, όταν κάποιος μαθαίνει κάτι, όταν πρωτοπαίρνει την πληροφορία ότι πάσχει από τον ιό, για παράδειγμα. Κατά τη γνώμη μου, η κοινωνική διάσταση έπαιξε σημαντικό ρόλο και η πολιτική ίσως ακολούθησε», σημείωσε.

Στο τέλος, το λόγο πήρε ο Χάρης Παπαδόπουλος μιλώντας για την ταινία του με τίτλο Poste Restante – Ομόνοια (1982), η οποία προβάλλεται επίσης στο αφιέρωμα του Φεστιβάλ. Τόνισε ότι το φιλμ είχε μια πολύ δύσκολη υποδοχή από το κοινό, ενώ και τα γυρίσματά του αποδείχτηκαν μια πρόκληση. Αφού υποστήριξε ότι το θέμα της ταινίας το διάλεξε εντελώς «αθώα», στοχάστηκε πάνω στις ομοιότητες και τις διαφορές που έχει η πλατεία Ομονοίας του σήμερα και του τότε: στον ρατσισμό του τότε και του τώρα αλλά και στους ανθρώπους του περιθωρίου της δεκαετίας του 1980 και του σήμερα. Ο ίδιος είπε ότι queer αποσπάσματα μπορεί να διακρίνει κανείς μέσα σε πολλές και ετερόκλητες ταινίες, διαπιστώνοντας ότι «επειδή κάποιος είναι ομοφυλόφιλος, δεν σημαίνει ότι αναγκαστικά θα κάνει queer ή ομοφυλόφιλες ταινίες».

 

 

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ 59ου ΦΚΘ

59ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ || 1-11/11/2018

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ 59ου ΦΚΘ

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Η Κριτική Επιτροπή για το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποτελείται από τους:

  • Σάντρα ντεν Χάμερ, διευθύντρια του EYE Filmmuseum (Ολλανδία)
  • Ράντου Ζούντε, σκηνοθέτης (Ρουμανία)
  • Φατεμέ Μοταμέντ-Αριά (Σιμίν Μοταμέντ), ηθοποιός (Ιράν)
  • Αλφόνσο ντε Βιλαγιόνγκα, συνθέτης (Ισπανία)
  • Συραγώ Τσιάρα, διευθύντρια του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Ελλάδα)

Το Βραβείο Καλύτερης ταινίας Χρυσός Αλέξανδρος – Θόδωρος Αγγελόπουλος, το οποίο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 8.000 ευρώ, απονέμεται στην ταινία:

ΡΕΙ ΚΑΙ ΛΙΖ / RAY & LIZ, του Ρίτσαρντ Μπίλινγχαμ, Ηνωμένο Βασίλειο

Το Ειδικό βραβείο Κριτικής Επιτροπής – Αργυρός Αλέξανδρος απονέμεται στην ταινία:

ΟΛΑ ΚΑΛΑ/ALLES IST GUT/ALL GOOD,  της Εύα Τρόμπις, Γερμανία

ola kala

Το Ειδικό βραβείο Κριτικής Επιτροπής για Καλύτερη Σκηνοθεσία – Χάλκινος Αλέξανδρος απονέμεται:

Στον σκηνοθέτη Πουτσιπόνγκ Αρουνπένγκ για την ταινία ΔΙΑΒΟΛΟΨΑΡΟ / KRABEN RAHU/MANTA RAY, Ταϊλάνδη, Γαλλία, Κίνα

Βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας στον:

Γιάκομπ Σιντεργκρέν για την ερμηνεία του στην ταινία Ο ΕΝΟΧΟΣ/ DEN SKYLDIGE/THE GUILTY, του Γκούσταφ Μέλερ, Δανία

Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας εξ ημισείας:

Στην Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου για την ερμηνεία της στην ταινία Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΗΣ / HER JOB του Νίκου Labôt, Ελλάδα, Γαλλία, Σερβία

και

Στην Ένε Σουάρτς για την ερμηνεία της στην ταινία ΟΛΑ ΚΑΛΑ /ALLES IST GUT/ALL GOOD, της Εύα Τρόμπις, Γερμανία

Βραβείο Καλλιτεχνικής Επίτευξης:

Στην φωτογραφία του Ναβαροφάατ Ρουνγκφιμπουνσοφίτ για την ταινία  ΔΙΑΒΟΛΟΨΑΡΟ/KRABEN RAHU/ MANTA RAY του Πουτσιπόνγκ Αρουνπένγκ, Ταϊλάνδη, Γαλλία, Κίνα

Πρώτη Ειδική Μνεία:

Στην ταινία ΦΥΓΑΔΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΧΕΝΤΡΙΞ /SMUGGLING HENDRIX του Μάριου Πιπερίδη, Κύπρος, Γερμανία, Ελλάδα

Δεύτερη Ειδική Μνεία:

Στην ταινία ΣΟΚΡΑΤΕΣ /SOCRATES του Άλεξ Μοράτο, Βραζιλία

ΒΡΑΒΕΙΟ VIRTUAL REALITY

Στο Διαγωνιστικό τμήμα με ταινίες Εικονικής Πραγματικότητας (Virtual Reality) του Φεστιβάλ το βραβείο Καλύτερης Ταινίας συνοδεύεται από το χρηματικό ποσό των 3.000 ευρώ, χορηγία του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Φέτος η κριτική επιτροπή αποτελείται από τους Φραντσέσκα Φίνι (σκηνοθέτιδα, καλλιτέχνις), Μπόιντ φαν Χούι (κριτικός κινηματογράφου και επιμελητής προγράμματος στο Luxembourg City Film Festival) και Άγγελο Φραντζή (σκηνοθέτης).

Το βραβείο Virtual Reality απονέμεται στην ταινία:

ΟΥΛΗ / BATTLESCAR των Νίκο Κασαβέκια και Μαρτίν Αλέ, Γαλλία, ΗΠΑ

ΒΡΑΒΕΙΑ FIPRESCI (The International Federation of Film Critics)   


Η Κριτική Επιτροπή της Διεθνούς Ομοσπονδίας των Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI) αποτελούμενη από τους:

Άνττι Σελκοκάρι (Φινλανδία)

Ριτς Κλάιν (Ηνωμένο Βασίλειο)

Νίκο Αλέτρα (Νίκο Αρτινό) (Ελλάδα)

Απονέμει τα εξής βραβεία:

Για το Διαγωνιστικό Τμήμα στην ταινία:

ΣΟΦΙΑ/SOFIA, της Μεριέμ Μπενμπαρέκ, Γαλλία, Κατάρ

Για Ελληνική Ταινία του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου 2018 (πρεμιέρα) στην ταινία:

ΠΑΥΣΗ/PAUSE, της Τώνιας Μισιαλή, Κύπρος, Ελλάδα

ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΕΚΚ

Η Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου απονέμει το βραβείο της στην ταινία:

ΑΚΙΝΗΤΟ ΠΟΤΑΜΙ /STILL RIVER του Άγγελου Φραντζή, Ελλάδα, Γαλλία, Λετονία

ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΞΙΕΣ»

Ο τηλεοπτικός σταθμός της Βουλής των Ελλήνων (Βουλή-Τηλεόραση), με κριτική επιτροπή τους​ Άρη Φατούρο, σύμβουλο προγράμματος, Κώστα Δήμο, υπεύθυνο προγράμματος και Βασίλη Δούβλη, σκηνοθέτη, απονέμει το καθιερωμένο βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» στην ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού τμήματος:

ΔΙΑΒΟΛΟΨΑΡΟ/KRABEN RAHU/MANTA RAY, του Πουτσιπόνγκ Αρουνπένγκ, Ταϊλάνδη, Γαλλία, Κίνα

ΒΡΑΒΕΙΑ ΕΡΤ

Η ΕΡΤ απονέμει φέτος στο πλαίσιο του φεστιβάλ δυο βραβεία:

Το πρώτο που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ απονέμεται στην ελληνική ταινία που κέρδισε το βραβείο κοινού Fischer:

ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΙΙ: ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΤΟΥ ΠΑΓΟΥ /REFUGE IITHE ICE PATH του Χρήστου Νικολέρη, Ελλάδα

Το δεύτερο βραβείο της ΕΡΤ που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 2.000 ευρώ απονέμεται στην ελληνική ταινία που κέρδισε το βραβείο της επιτροπής Fipresci:

ΠΑΥΣΗ/PAUSE, της Τώνιας Μισιαλή, Κύπρος, Ελλάδα

ΒΡΑΒΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

Η φετινή κριτική επιτροπή αποτελείται από τον Διευθυντή Ανάπτυξης και Παραγωγής Πάνο Θωμαϊδη, την Διευθύντρια του Hellenic Film Commission Βένια Βέργου και τον Διευθυντή Προώθησης του Ελληνικού  Κέντρου Κινηματογράφου Κωνσταντίνο Αϊβαλιώτη.

Το ΕΚΚ απονέμει το βραβείο αξίας 5.000 ευρώ σε ταινία πρωτοεμφανιζόμενου Έλληνα σκηνοθέτη/πρωτοεμφανιζόμενης Ελληνίδας σκηνοθέτιδας που κάνει πρεμιέρα στο επίσημο πρόγραμμα, στον σκηνοθέτη:

Στηβ Κρικρή για την ταινία του, THE WAITER, Ελλάδα

Το βραβείο αξίας 1.500 ευρώ Best Location Award, το οποίο δίνεται από τη Διεύθυνση Hellenic Film Commissionτου ΕΚΚ, σε location managers (ή σκηνοθέτες, σε περίπτωση που δεν υπάρχει location manager) ταινίας πρωτοεμφανιζόμενου Έλληνα σκηνοθέτη/πρωτοεμφανιζόμενης Ελληνίδας σκηνοθέτιδας που κάνει πρεμιέρα στο επίσημο πρόγραμμα, απονέμεται στον:

Δημήτρη Χαλκιαδάκη για την ταινία, THE WAITER του Στηβ Κρικρή, Ελλάδα

ΒΡΑΒΕΙΑ ΝΕΟΤΗΤΑΣ

Η επιτροπή αποτελείται από φοιτητές Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και τα μέλη της είναι οι Παναγιώτα Δαμιανίδου, Άγγελος Κάλφας, Συμεών-Ραφαήλ Καραλής, Χαράλαμπος Κοζάρης και Αλεξάνδρα Μολφέτα. Την Επιτροπή Βραβείου Νεότητας επιμελείται η Δρ. Μπέτυ Κακλαμανίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια στην Ιστορία & Θεωρία Κινηματογράφου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Η επιτροπή απονέμει δύο βραβεία σε ταινίες του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου 2018 (πρεμιέρα) και συγκεκριμένα τα εξής:

Καλύτερη Ταινία:

Η ΔΕΞΙΑ TΣΕΠΗ ΤΟΥ ΡΑΣΟΥ /THE RIGHT POCKET OF THE ROBE του Γιάννη Β. Λαπατά, Ελλάδα

Ειδικό Βραβείο Επιτροπής:

SCOPOPHILIA, των Ναταλίας Λαμπροπούλου και Ηλέκτρας Αγγελετοπούλου, Ελλάδα

ΒΡΑΒΕΙΟ «MERMAID AWARD»

Το Mermaid Award είναι ένα ανεξάρτητο βραβείο για την καλύτερη ταινία LGBTQI θεματικής του επίσημου προγράμματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το βραβείο απονέμεται από 3μελή κριτική επιτροπή την οποία απαρτίζουν οι Μαρία Κατσικαδάκου (Μαρία Cyber), διευθύντρια του Outview Film Festival(Διεθνούς LGBTQI Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας), Τόμας Αμπελτσχάουζερ, δημοσιογράφος και Κόσιμο Σαντόρο, ιδρυτής της εταιρείας πωλήσεων The Open Reel.

Το βραβείο απονέμεται στην ταινία Σόκρατες / Socrates του Άλεξ Μοράτο, Βραζιλία

ΒΡΑΒΕΙΟ WIFT GR

Το βραβείο του ελληνικού τμήματος του WIFT (Women in Film & Television) απονέμεται σε ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος ή του Τμήματος Εκτός Συναγωνισμού για την καλύτερη γυναικεία συνεισφορά και παρουσία μπροστά ή πίσω από την κάμερα. Την φετινή κριτική επιτροπή απαρτίζουν τα εξής μέλη του Δ.Σ. τουWIFT:  Αντουανέττα Αγγελίδη (αντιπρόεδρος), Λένα Ράμμου (γενική γραμματέας) και Πόλυ Τρανίδου (ταμίας)

Το βραβείο απονέμεται στην ταινία:

ΜΗ ΜΕ ΑΓΓΙΖΕΙΣ / TOUCH ME NOT της Αντίνα Πιντιλίε, Ρουμανία, Γερμανία, Τσεχία, Βουλγαρία, Γαλλία

BΡΑΒΕΙΑ ΚΟΙΝΟΥ FISCHER

Το βραβείο Κοινού FISCHER για ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, απονέμεται στην ταινία:

Ο ΕΝΟΧΟΣ/ DEN SKYLDIGE/THE GUILTY, του Γκούσταφ Μέλερ, Δανία

Το βραβείο Κοινού FISCHER Ελληνικής Ταινίας – Μιχάλης Κακογιάννης για ταινία του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου (πρεμιέρα) του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, απονέμεται στην ταινία:

ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΙΙ: ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΤΟΥ ΠΑΓΟΥ /REFUGE IITHE ICE PATH του Χρήστου Νικολέρη, Ελλάδα

Το βραβείο Κοινού FISCHER για ταινία του τμήματος Ματιές στα Βαλκάνια του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, απονέμεται στην ταινία:

ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ /KELEBEKLER/BUTTERFLIES, του Τόλγκα Καρατσελίκ, Τουρκία

Το βραβείο Κοινού FISCHER για ταινία του τμήματος Ανοιχτοί Ορίζοντες του 59ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, απονέμεται στην ταινία:

Η ΔΩΔΕΚΑΧΡΟΝΗ ΝΥΧΤΑ /LA NOCHE DE 12 AÑOS/A TWELVE-YEAR NIGHT, του Άλβαρο Μπρέχνερ, Ισπανία, Αργεντινή, Γαλλία